Արիզոնայի պետական համալսարանի ամերիկացի հոգեբաններն ապացուցել են, որ այն, ինչի մասին մենք մտածում ենք արթուն ժամանակ, սերտորեն կապված է մեր երազների բովանդակության և առանձնահատկությունների հետ։ Հետազոտությունը հրապարակվել է Scientific Reports (SciRep) գիտական ամսագրում։
Երազների և արթուն մտքերի միջև կապն ուսումնասիրելու համար գիտնականները փորձ են անցկացրել 719 երիտասարդների հետ: Նրանք պետք է ներբեռնեին սմարթֆոնի «Mind Window» հավելվածը, որը նրանց դրդել է մեկ շաբաթվա ընթացքում պատասխանել իրենց մտքերի և զգացմունքների վերաբերյալ հարցերին:
Հոգեբանները մտքերը բաժանել են չորս կատեգորիայի. ինքնաբուխ մտքեր՝ առանց առաջադրանքի կամ գրգռիչի հետ կապված հանգամանքների, գրգռիչից կախված մտքեր, առաջադրանքից կախված, բայց ոչ գրգռիչին առնչվող մտքեր, ինչպես նաև խթանիչ և առաջադրանքից կախված մտքեր:
Հետազոտության ամենաարտասովոր բացահայտումը երազների և առաջադրանքների հետ կապված մտքերի զգալի նմանությունն էր, հատկապես այն մտքերը, որոնք անկախ էին գրգռիչներից: Մասնակիցներն իրենց երազներն ընկալել են որպես այս մտքերի մաս՝ վառ արտահայտվածության, ինքնակենտրոնացման և սոցիալական բովանդակության առումով:
Բացի դրանից, գիտնականները պարզել են, որ առաջադրանքների հետ կապ չունեցող մտքերը, հատկապես էմոցիոնալ լիցքավորված մտքերը, դրականորեն փոխկապակցված են անհատական մակարդակում երազների առանձնահատկությունների հետ: Սա ցույց է տալիս, որ արթուն ժամանակ ավելի էմոցիոնալ խնդիրներ ունեցող մարդիկ հակված են զգալ նույն հուզական բովանդակությունը ինչպես քնի ժամանակ, այնպես էլ օրվա ընթացքում:
Մեկ այլ ասպեկտ ցույց է տվել, որ մարդիկ, ովքեր զբաղված են անհանգիստ մտքերի վրա կենտրոնանալով, ավելի շատ բացասական և վերացական երազներ են ունեցել: Փորձը պարզել է, որ մտածող անհատներն ավելի հավանական է, որ անհանգիստ երազներ տեսնեն, հատկապես, երբ նրանք խիստ մտահոգված են գլոբալ խնդիրներով, ինչպիսին է համաճարակը:
Հետազոտության արդյունքները համահունչ են երազի շարունակականության վարկածին, որն ասում է, որ հիմնարար կապ կա արթուն վիճակում ճանաչողական գործընթացների և երազների միջև, ինչը ենթադրում է, որ մտքերը, անհանգստությունները և փորձառությունները, որոնք մարդիկ զգում են արթուն ժամերին, հաճախ արտացոլվում են նրանց գիշերային երազներում:
