ՀՀ մշակույթի նախկին փոխնախարար, արվեստաբան Նազենի Ղարիբյանը գրում է.
Սուտը ստով չեն վերացնում հարգելիներս, տվյալ դեպքում ռուսական առածը չի գործում!!! Ինչ վերաբերում է հայոց եկեղեցու՝ պատմության ընթացքում խաղացած քաղաքական դերին ու դրա գնահատականներին՝ երկու կողմն էլ բաց են թողնում մի կարեւորագույն հանգամանք, գործոն. Հայկական միջնադարյան հասարակական համակարգը կլանային դինաստիական է եղել, ըսդ այդմ՝ քրմական գերագույն դասը կամ քրմապետի ընտանիքը արյունակցական կապի մեջ է եղել թագավորական կամ իշխանական ընտանիքի հետ ( եթե թագավորը կամ իշխանն ինքը չի միավորել երկու գործառույթները)։ Հայոց եկեղեցին ներգրվել է այս համակարգում ի սկզբանե, Լուսավորչի տոհմը իշխանական ստատուս եւ հողային տիրույթներ է ստացել, իսկ նրա ժառանգները ամուսնացել են արքայադստրերի կամ ամենամեծ ընտանիքների օրիորդների հետ, եւ ընդհակառակն, ինչպես Սահակ Մեծի դուստրը, որի որդի Վարդանը ոչ միայն ժառանգաբար սպարապետ էր, այլեւ կարող էր նաեւ կաթողիկոս դառնալ։ Ուրեմն, կաթողիկոսները, եպիսկոպոսները պետականության (այսինքն՝ թագավորական պետության) բացակայության պայմաններում ստանձնել են նաեւ աշխարհիկ իշխանների դերը՝ Ի ՊԱՇՏՈՆԷ!!! Որովհետեւ կամ Մամիկոնյան են եղել, կամ Մոկացի, կամ Արշակունի, կամ Ռշտունի կամ Պահլավունի, կամ Արծրունի…. Իսկ 15 դարում Զաքարիայի օրոք նույնիսկ գաղտնի արքա են օծել Աղթամարում՝ իրենց տոհմից։ էլ չհաշված՝ պարոն տէրի ինստիտուտը։ Այսօր մեր պետությունը դինաստիական թագավորություն չէ այլ ժողովրդավարական հանրապետություն՝ աշխարհիկ սկզբունքով, իշխանությունների հստակ բաժանմամբ, եւ եկեղեցին քաղաքական գործընթացներին կարող է մասնակցել միայն աշխարհիկ սկզբունքով, անհատ քաղաքացիների կարգավիճակով, քանի դեռ կան, գոյություն ունեն պետական ինստիտուտները եւ այս պետությունը!!!!
Все реакции:
