Սենյակի դուռը բացում է մեծ, սև ու պայծառ, չարաճճի աչքերով լայնաժպիտ մի աղջնակ։ «Մենք մի փոքր շուտ տեղ հասանք»,- ասում է Նարեին ուղեկցող տատիկը՝ Անուշ Տեր-Գևորգյանը։
Աղջիկը սիրում է հեծանվով զբոսնել, սահել անվաչմուշկներով, ինքնագլոր ու կենդանիներ է շատ սիրում, հատկապես՝ շուն, բայց տանը պահելու հնարավորություն չունի։
Նախասիրությունների մասին երեխան պատմում է ժեստերի լեզվի թարգմանչի միջոցով։ Նա թույլ լսողություն ունի և չի խոսում։
Ժեստերի լեզուն Նարեի մայր լեզուն է
Երեխայի ծնողները ևս չեն խոսում։ Ժեստերի լեզուն նրա մայրենի լեզուն է։ Ընտանիքը, որում մեծանում է աղջիկը, բավական հարուստ փորձ ունի այս հարցում։
Անուշ Տեր-Գևորգյանը հիշում է՝ տարիներ առաջ, երբ իմացավ, որ որդին չի լսում, նաև չի խոսելու, սկզբում անակնկալի եկավ, բայց հետո ամուսնու հետ հետ կարողացան հաղթահարել դժվար պահն ու քայլել առաջ՝ իրենց երեխայի ձեռքն ամուր բռնած։
«Սկզբում շատ ծանր էր ինձ համար, բայց ես չեմ ամաչել երբեք, որ իմ տղան չի լսել, չի խոսել։ Դա ոչ մեկի ցանկությամբ չի կարող լինել։ Բայց եթե չենք կարող փոխել ոչ մի բան, պետք է առաջ շարժվենք։ Ու այդպես էլ արեցինք։ Մենք Արտյոմին (նկատի ունի տղային -խմբ.) Երևան տարանք՝ թույլ լսող երեխաների գիշերօթիկ։ Նա այնտեղ 10 տարի սովորեց, լավ կրթություն ստացավ ու լավ մարդ մեծացավ»,- պատմում է տիկին Անուշը։
Տղան տուն է եկել շաբաթ-կիրակի օրերին. հասարակության հետ հոգեբանական բախումներ չեն եղել։ Բնավորությամբ անկաշկանդ ու ժիր երեխան հաջողությամբ է յուրացրել լեզուներ, նաև փայտագործություն, կոշկակարություն է սովորել։
Խոսում է ժեստերի լեզվով, սակայն կարողանում է հաղորդակցվել բոլորի հետ։ Ընկերների մեծ մասը և՛ լսում են, և՛ խոսում։ Նրանց հետ զրույցը կիսաժեստային է հաջողվում, սակայն իրար շատ լավ են հասկանում։
Նարեի մայրը ևս չի խոսում, բայց կարողանում է բառեր արտաբերել։ Դպրոց չի գնացել, տնային ուսուցում է ստացել Վանաձորում. «Մանկավարժ է եղել, ով կարողացել է տառ ու բառ չիմացող, լսողություն չունեցող մարդուն խոսել սովորեցնել։ Հիմա հարսս շատ պարզ բառեր, կենցաղում կիրառվող իրերի անուններ կարողանում է բարձրաձայն ասել»։
Նարեն տառեր, բառեր սովորել է 5-6 տարեկանում․ առաջին քայլերը «Ագաթ»-ում
Ժեստերին Նարեն ծանոթ է մանուկ հասակից։ Ծնողներն այդպես են խոսում, ինքը՝ նույնպես։ Տառերն ու բառերը, սակայն, «Ագաթ»-ում է սովորել դեռ 5-6 տարեկանում։ Հաշմանդամություն ունեցող կանանց իրավունքների պաշտպանության կենտրոնը թույլ լսողություն ունեցողների, չլսող ու չխոսող անձանց և ընդհանրապես հաշմանդամություն ունեցողների փրկօղակն է Գյումրիում։
2009-ից է «Ագաթ»-ը նախաձեռնել է ժեսետերի լեզվի մասնագետներ ունենալու քայլերը: «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում կենտրոնի ժեստերի լեզվի թարգմանիչ Ռոզա Ավագյանն ասում է՝ հենց այդ համայնքն էր դուրս մնում իրականացվող տարբեր ծրագրերից։
«Իրենց համայնքը մեծ է Գյումրիում, մոտ 200 անձ կլինի տարբեր տարիքի, ունեն ակումբ։ Եվ հետո, մարդիկ առաջ տներից դուրս չէին գալիս, խուսափում էին երևալ, իսկ հիմա փոխվել է ամեն ինչ»,- ասում է Ավագյանը։
Ամբողջական նյութը՝
