Ժամանակակից Իրաքի հարավում գտնվող հնագույն Գիրսու քաղաքում շումերները չորս հազար տարի առաջ ջրային ջրանցքի վրա սարք են կառուցել՝ իրենց երաշտից փրկելու համար։ Այս մասին հայտնում է Arkeonews-ը։
Գիրսուի բնակիչները հենվում էին առաջադեմ ոռոգման վրա, որը Տիգրիս և Եփրատ գետերից ջուրն ուղղում էր դեպի ջրանցքներ, որոնք ջրում էին գյուղատնտեսական դաշտերը։ Այնուամենայնիվ, սաստիկ երաշտի ժամանակաշրջանը վտանգի տակ դրեց նրանց կյանքը, և հին շումերները փորձեցին փրկել իրենց ինժեներական տեխնիկայի օգնությամբ:
Բրիտանական թանգարանի գիտնականները անօդաչու թռչող սարքերի օգնությամբ ստուգել են Նասր գյուղը և 19 կիլոմետր երկարությամբ ջրանցքի վրա հայտնաբերել երաշտի դեմ հնագույն սարք։ Քանի որ այն անցնում է ջրային տարածքով, այն նաև հավակնում է լինել աշխարհի ամենահին կամուրջը:
Սարքը խրամատ է, որն օգտագործվել է գյուղատնտեսության համար հեռավոր վայրեր ջուր հասցնելու համար: Այն հավանաբար կառուցվել է Գիրսուում ապրած վերջին սերունդների կողմից՝ փորձելով փրկել իրենց քաղաքը երաշտից. այստեղ հայտնաբերված քարե տախտակները խոսում են «ջրի ճգնաժամի և փախչելու վերջին հուսահատ փորձի մասին»։
Հետաքրքիր է, որ հին շումերները հավանաբար օգտագործել են Վենտուրիի էֆեկտը՝ ճնշման նվազում և նեղ խողովակով անցնող ջրի արագության ավելացում: Նախկինում ենթադրվում էր, որ այս էֆեկտը սկսել է կիրառվել տեխնոլոգիայի մեջ միայն 18-րդ դարում:
Ավելի վաղ Տանզանիայում հսկայական գլուխներով մարդկանց տարօրինակ պատկերներ էին հայտնաբերվել։
